در روزهای آغازین استارتاپ، همه چیز حول شتاب میچرخد. شما تا نیمهشب به تیکتهای پشتیبانی مشتری پاسخ میدهید، خودتان پای تماس های فروش مینشینید و همزمان چندین وظیفه را پیش میبرید.
اما این روال تنها برای مدتی کارآمد است. با رشد تیم و افزایش پیچیدگی ها، آن شتاب اولیه کم کم فروکش میکند و فضا بر شما تنگ میشود. آنچه روزی حرکت رو به جلو به نظر میرسید، حالا به صحنه ای شلوغ و بینظم تبدیل شده است.
درست در همین لحظه است که باهوش ترین بنیانگذاران تغییر نقش میدهند: آنها از مجری به طراح، و از اپراتور به سازنده سیستمها تبدیل میشوند. چرا که راهکار واقعی، سختتر کار کردن نیست؛ بلکه خلق سازوکارهایی است که برد رهبری شما را گسترش میدهند.
شتاب شما را به حرکت وامیدارد، سیستمها شما را در حال رشد نگه میدارند
استارتاپها در آغاز با تکیه بر شتاب شهودی و فوریت حرکت میکنند؛ سریع تصمیم میگیرید چون چارهای جز این ندارید. همه فرآیندها موقتی است و هر تصمیمی در ذهن شما نقش میبندد. اگر مشکلی پیش بیاید، شما تنها کسی هستید که آن را برطرف میکند.
اما رشد، بازی را تغییر میدهد. ناگهان، فقط شما نیستید؛ بلکه ۱۰، ۳۰، ۱۰۰ نفر هستید. و آنها نمیتوانند ذهن شما را بخوانند. چیزی که با پنج نفر کار میکرد، با ۵۰ نفر کار نمیکند.
و در نبود سیستمهای مشخص، شکافها عمیقتر میشوند:
- تازهواردها برای هماهنگی با تیم به مشکل بر میخورند، چون هیچ چارچوب ثابتی برای تسریع در یادگیری وجود ندارد.
- ارتباطات تیمی پراکنده و بیثبات میشود و مدام از موضوعی به موضوع دیگر میپرد.
- شما هنوز تنها فردی هستید که باید هر تصمیمی را تأیید کند، چون هیچکس دیگر نمیداند چگونه مثل شما فکر کند.
طبق گزارش وضعیت استارتاپهای First Round، یکی از بزرگترین حسرتهای بنیانگذاران، تأخیر در تدوین فرآیندهاست. چرا؟ چون آنچه ابتدا “کار اضافی” به نظر میرسد، بعدها به قویترین اهرم شما تبدیل میشود.
تلاش، خطی پیش میرود؛ اما سیستمها، نمایی اثر میگذارند.
چرخ لنگر بنیانگذار: ماشین را بسازید، نه فقط شتاب آن
هر بنیانگذاری باید تحولی در نگرش خود ایجاد کند: از نقش یک قهرمان عملگرا به سازندهای که سیستمی پایدار خلق میکند.
در آغاز، موفقیت با دستاوردهای فردی به دست میآید. اما رشد واقعی زمانی اتفاق میافتد که طرز فکر و اصول شما در ساختار شرکت نهادینه شود—چه خودتان حضور داشته باشید و چه نداشته باشید.
سیستمها را مانند چرخهای لنگر رهبری خود در نظر بگیرید. هر فرآیندی که قابل تکرار باشد—از جذب نیرو و ورود اطلاعات گرفته تا تصمیمگیری و ارتباطات—اصطکاک را کاهش داده و شتاب حرکت را افزایش میدهد.
نکته کلیدی اینجاست:
- سیستمها به معنای بوروکراسی نیستند، بلکه ابزاری برای شفافیت در ابعاد گسترده هستند.
- یک سیستم استخدام مؤثر، قضاوت انسانی را حذف نمیکند، بلکه با ایجاد معیارهای شفاف، آن را تقویت میکند.
- یک نظام ارتباطی منسجم، خودانگیختگی را محدود نمیسازد، بلکه اطمینان میدهد که گفتوگوهای ضروری در جایگاه مناسب خود صورت میگیرند.
- یک چارچوب تصمیمگیری کارآمد، سرعت عمل را کاهش نمیدهد، بلکه از تکرار، سردرگمی و هزینههای اضافی جلوگیری میکند.
و این سیستمها ثابت و ایستا نیستند. بهترین آنها همراه با کسبوکار تکامل مییابند. با رشد و یادگیری تیم، سیستمها نیز هوشمندتر، دقیقتر و پختهتر میشوند.
از شهود تا آموزش: ساخت اولین سیستمهای خود
نیازی نیست همه چیز را به طور همزمان سیستماتیک کنید. با نقاط قوت خود شروع کنید.
۱. استخدام: از غریزه تا فرآیند
اتکا به حس درونی در استخدام کافی نیست. بهتر است با طراحی کارتهای امتیازی ساختاریافته، ارزیابی کاندیداها را استاندارد کنید.
- مصاحبهها را به صورت حلقههای استاندارد تعریف کنید تا سایر اعضای تیم نیز بتوانند با اطمینان آنها را اجرا کنند.
- ثبت غیرهمزمان بازخوردها به کاهش سوگیری و تسریع در تصمیمگیری کمک میکند.
۲. آشنایی با کارکنان: تبدیل سردرگمی به وضوح
هفتههای اول استخدام، نقش تعیینکنندهای در شکلدهی اعتماد، سرعت و فرهنگ فرد دارند.
- از چکلیستهای مختص هر نقش برای راهنمایی استخدامهای جدید در ۳۰، ۶۰ و ۹۰ روز اول استفاده کنید.
- ویدیوهای آموزشی درباره ساختار سازمانی، چشمانداز محصول و ابزارها ضبط کنید تا افراد بتوانند خودآموزی کنند.
- همراهی استخدامهای جدید با دوستان یا مربیان، پاسخدهی به سوالات و ایجاد روابط را تسهیل میکند.
- انتظارات عملکرد و مالکیت را از ابتدا به وضوح بیان کنید.
یک سیستم جذب نیروی خوب، زمان تلفشده را کاهش میدهد و همزمان کیفیت و سرعت رشد تیم را افزایش میدهد.
۳. ارتباطات: کاهش سر و صدا، افزایش تمرکز
با تعریف هنجارهای شفاف برای ارتباطات، از انباشت غیرضروری جلسات، یادداشتها و کانالها جلوگیری کنید.
مشخص کنید:
- چه موضوعی باید نوشته شود و چه موضوعی نیاز به بحث دارد؟
- چه زمانی ارتباط غیرهمزمان (مثل اسناد) مناسب است و چه زمانی تعامل زنده لازم است؟
- چه تصمیماتی نیاز به تأیید، ورودی جمعی یا صرفاً اطلاعرسانی دارند؟
این رویکرد به تیم کمک میکند انرژی را بر روی موضوعات اثرگذار متمرکز کند.
از فرآیند نترسید بلکه از هرج و مرج بترسید
برخی از بنیانگذاران در برابر سیستمسازی مقاومت میکنند، زیرا نگران “شرکتی شدن بیش از حد” هستند. اما مسئله، فرآیندهای بیشازحد نیست؛ بلکه مسئله این است که فرآیندهای خوب به اندازه کافی وجود نداشته باشند.
سیستمهای خوب وقتی درست کار میکنند، نامرئیاند. آنها آزادی میآفرینند، نه محدودیت. به افراد اجازه میدهند سریعتر و با استقلال بیشتر حرکت کنند، چون مسیرها از پیش روشن است.
البته قرار نیست برای هر چیزی دفترچه راهنما بنویسید. شما هنوز یک استارتاپ هستید. فضایی برای قضاوت، شانس و آزمون و خطا نگه دارید. بهترین سیستمها ساختار و انعطاف را در تعادل نگه میدارند.
رهبری شما گسترده می شود
ارزشمندترین سیستمها، سیستمهایی هستند که قضاوت شما را مقیاس بندی میکنند. آنها به تیم شما اجازه میدهند با اعتماد به نفس و وضوح عمل کند، حتی زمانی که شما در اتاق نیستید. اینگونه است که شما از مرکز هر تصمیمی بودن به معمار شرکتی تبدیل میشوید که به تنهایی تصمیمات عالی میگیرد.
بنابراین، چالش این است: چه کاری را امروز بارها و بارها انجام میدهید که اگر سیستم وجود داشت، شخص دیگری میتوانست فردا آن را انجام دهد؟ از آنجا شروع کنید.
چرخ لنگر را بسازید. و بگذارید بچرخد.
لینک کوتاه: womenito.com/tgx2
